Pankreas kanserine karşı geliştirilen yeni bir ilaç olan daraxonrasib, uluslararası bir kanser konferansında sunulan klinik çalışma sonuçlarına göre, hastalarda tümör büyümesini önemli ölçüde durdurdu ve bazı vakalarda tümörlerin tamamen kaybolmasını sağladı. Bu gelişme, pankreas kanseri tedavisinde son yılların en umut verici adımı olarak değerlendiriliyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde EORTC-NCI-AACR Sempozyumu’nda açıklanan faz 1/2 klinik çalışmada, daraxonrasib adlı hap, iki standart kemoterapi ilacı ile birlikte uygulandı. Araştırmaya katılan ileri evre pankreas kanseri hastalarının %60,7’sinde tümörler küçülürken, %8,2’sinde ise tümörler görüntüleme yöntemleriyle tamamen kayboldu. Ayrıca, katılımcıların %90,2’sinde tümör büyümesi tamamen durduruldu.
BBC ve Fox News’in aktardığına göre, bu sonuçlar, pankreas kanseri tedavisinde bugüne kadar elde edilen en yüksek başarı oranlarından biri olarak gösteriliyor. Klinik çalışmanın ortalama takip süresi 18 ay olarak bildirildi ve hastalarda tümörlerin büyümesinin durduğu süre ortalama bir yılın üzerine çıktı.
Daraxonrasib, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından eylül ayında onay aldı. İlacın, tümör hücrelerinin büyümesini sağlayan mutasyona uğramış RAS proteinlerini hedefleyerek çalıştığı belirtiliyor. Pankreas kanserlerinin yaklaşık %90’ında bu mutasyonun bulunduğu biliniyor. Uzmanlara göre, daraxonrasib bu sinyali baskılayarak kanser hücrelerinin çoğalmasını engelliyor.
Çalışmada kullanılan daraxonrasib, gemcitabin ve nab-paklitaksel adlı iki standart kemoterapi ilacıyla birlikte verildi. Klinik denemede 60’tan fazla ileri evre pankreas kanseri hastası yer aldı. Katılımcıların yaklaşık %61’inde tümörlerde küçülme, %8’inde ise tamamen kaybolma görüldü. Tümör büyümesinin durdurulduğu oran ise %90’ın üzerine çıktı.
Cancer Research UK, elde edilen sonuçları “pankreas kanseri hastaları için onlarca yılın en büyük ilerlemesi” olarak nitelendirdi. Uzmanlar, bu tür yüksek yanıt oranlarının ve hastalığın kontrol süresinin neredeyse iki katına çıkmasının, hastaların yaşam süresini uzatabileceğine dikkat çekiyor.
Daraxonrasib’in, sadece pankreas değil, akciğer, karaciğer ve rahim ağzı kanseri gibi diğer kanser türlerinde de etkili olabileceği belirtiliyor. Ancak bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerektiği vurgulanıyor. Şu anda ilacın tek başına ve kemoterapiyle birlikte etkinliğini değerlendiren küresel bir faz 3 klinik çalışması yürütülüyor.
Uzmanlar, yeni ilacın henüz tam bir tedavi sağlamadığını, ancak hastalığın ilerlemesini önemli ölçüde yavaşlattığını ve bazı hastalarda tümörlerin tamamen kaybolmasına yol açtığını belirtiyor. Bununla birlikte, uzun vadede hastalığın kontrol altında tutulup tutulamayacağı konusunda kesin bir bilgi bulunmuyor.
Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nden Dr. Wungki Park, sonuçların şimdiye kadar oldukça cesaret verici olduğunu söyledi. Klinik çalışmaya katılan hastaların çoğunda hastalığın ilerlemesi durdurulurken, bazı hastalarda ise tümörlerin tamamen kaybolduğu gözlemlendi.
Neden önemli?
Daraxonrasib’in klinik çalışmalarda elde ettiği başarı, pankreas kanseri gibi tedavisi zorlu bir hastalıkta yeni bir umut kapısı açıyor. BBC ve Cancer Research UK gibi kaynaklar, bu gelişmenin onlarca yıldır kaydedilen en büyük ilerleme olduğunu vurguluyor. Özellikle pankreas kanserlerinin %90’ında görülen RAS mutasyonunu hedefleyen bu ilaç, önceki tedavilere kıyasla çok daha yüksek yanıt oranları sunuyor.
FDA’nın eylül ayında daraxonrasib’e onay vermesi, ilacın daha geniş hasta gruplarında kullanılmasının önünü açtı. Klinik çalışmalarda elde edilen %60’ın üzerinde tümör küçülmesi ve %90’ın üzerinde tümör büyümesinin durması, tedaviye erişen hastaların yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırma potansiyeline sahip. Ayrıca, ilacın farklı kanser türlerinde de test edilmesi, onkoloji alanında yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Şu anda devam eden faz 3 çalışmaları, daraxonrasib’in tek başına ve kemoterapiyle birlikte etkinliğini netleştirecek. Uzmanlar, bu ilaç sayesinde hastaların tedaviye yanıt verme oranlarının ve hastalığın kontrol altında tutulma süresinin artabileceğini belirtiyor. Sonuçlar, önümüzdeki dönemde pankreas kanseri tedavi protokollerinin yeniden şekillenmesine yol açabilir.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.































