ABD’nin en kalabalık eyaleti Kaliforniya’da, Vali Gavin Newsom, eyaletteki 548 idam mahkûmunun cezalarını ömür boyu şartlı tahliye olmaksızın hapis cezasına çevirdi. Bu adım, Kaliforniya’nın ölüm hücresini boşaltırken, ülkedeki idam mahkûmlarının dörtte birinden fazlasının cezasını etkiliyor.
Newsom, görev süresinin bitimine iki ay kala aldığı bu tarihi kararı, Kaliforniya halkına gönderdiği bir mektupla duyurdu. Vali, “Devlet tarafından onaylanan öldürmenin Kaliforniya’nın değerleriyle bağdaşmadığına ve hukuk sistemimizin temellerini zedelediğine inanıyorum” ifadelerini kullandı.
Reuters ve BBC’nin aktardığına göre, Newsom’un kararıyla birlikte, idam cezası alan mahkûmların yaklaşık yüzde 40’ının cezası valinin imzasıyla doğrudan değiştirilecek. Kalan yaklaşık yüzde 60’lık kısmın ise Kaliforniya Yüksek Mahkemesi’nin onayına ihtiyaç duyulacak.
Vali Newsom, 2019 yılında idam cezalarının infazını durduran bir moratoryum ilan etmişti. Ancak o tarihten bu yana idam cezaları yürürlükte kalmaya devam etmiş, infazlar ise fiilen askıya alınmıştı. Şimdi ise alınan bu yeni kararla, idam cezası fiilen tamamen kaldırılmış oluyor.
Kaliforniya, ABD’de en fazla idam mahkûmunun bulunduğu eyalet olarak öne çıkıyor. Eyalette 2006 yılından bu yana hiçbir idam infazı gerçekleştirilmedi. Newsom’un kararı, ABD genelinde idam cezası uygulamasına yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Vali Newsom’un görev süresi Ocak ayında sona erecek. Yerine Demokrat Parti’den Xavier Becerra’nın geçmesi bekleniyor. Newsom’un bu adımı, 2028 başkanlık seçimlerinde aday olabileceği yönündeki spekülasyonların da gölgesinde atıldı.
Los Angeles Times’ın haberine göre, Kaliforniya Yüksek Mahkemesi’nin onay süreci tamamlandığında, eyalette idam cezası alan hiçbir mahkûm kalmayacak. Bu gelişme, ABD’de idam cezasına sahip eyaletler arasında bir ilk olma özelliği taşıyor.
Öte yandan, ABD genelinde idam cezasına olan destek azalsa da, ulusal çapta yapılan anketler çoğunluğun halen bu cezayı desteklediğini gösteriyor. Kaliforniya’da ise son yıllarda kamuoyunda idam cezasına karşı ciddi bir eğilim gözlemleniyor.
Neden önemli?
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom’un aldığı bu karar, ABD’de idam cezası tartışmalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Ülkedeki en büyük ölüm hücresinin boşaltılması, idam cezasının geleceği açısından emsal teşkil edebilir. Özellikle, Newsom’un “devlet eliyle öldürmenin Kaliforniya değerleriyle bağdaşmadığı” yönündeki açıklaması, insan hakları savunucuları tarafından olumlu karşılandı.
Bu gelişme, ABD’de idam cezası uygulamasının sorgulanmasına ve diğer eyaletlerde de benzer adımların atılmasına zemin hazırlayabilir. Los Angeles Times’ın aktardığına göre, Kaliforniya’daki bu değişiklik, ülkedeki idam cezası uygulamasında ciddi bir azalmaya yol açacak ve federal düzeyde de baskı oluşturabilecek bir örnek sunuyor.
Son olarak, Newsom’un bu kararı görev süresinin bitimine kısa bir süre kala alması ve 2028 başkanlık seçimlerinde aday olabileceği iddiaları, siyasi açıdan da dikkat çekici. Kararın, hem Kaliforniya’daki hem de ABD genelindeki ceza adaleti politikalarında yeni tartışmalar başlatması bekleniyor.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.
