Batı Sahra’da 35 yıldır görev yapan Birleşmiş Milletler Barış Gücü Misyonu MINURSO’nun yetkisi sona erdi. Fas yönetimi, BM Güvenlik Konseyi’nde yaşanan diplomatik çıkmazın ardından görevin bitişini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. BM Genel Sekreteri ise bölgede güvenlik risklerinin arttığına dikkat çekerek tüm taraflara itidal çağrısı yaptı.
BM Güvenlik Konseyi’nde ABD’nin Fas’ın Batı Sahra üzerindeki egemenliğini destekleyen karar tasarısı Rusya tarafından veto edildi. Karşılıklı vetolar nedeniyle MINURSO’nun görev süresi 31 Ekim itibarıyla uzatılamadı. BM, 1 Kasım’dan itibaren misyonun ‘tasfiye sürecine’ başladığını ve personel ile ekipmanların bölgeden çekileceğini duyurdu.
Fas Dışişleri Bakanı Nasser Bourita, görevin sona ermesinin ateşkesin bittiği anlamına gelmediğini, Rabat yönetiminin kendi güvenliği ve egemenliği çerçevesinde ateşkese bağlı kalmaya devam edeceğini belirtti. Fas Kraliyet Sarayı ise MINURSO’nun sona ermesinin, Batı Sahra meselesinin BM Güvenlik Konseyi’nin gündeminden çıkarılması gerektiği anlamına geldiğini vurguladı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, barış gücünün çekilmesinin ardından bölgede güvenlik durumunun kırılganlaştığını ve tarafların gerilimi artıracak adımlardan kaçınması gerektiğini söyledi. BM’nin açıklamasında, bölgede olası çatışma riskinin arttığı ve istikrarın tehlikeye girdiği uyarısı yapıldı.
Batı Sahra, 1975’te İspanya’nın çekilmesinden bu yana Fas ile bağımsızlık yanlısı Polisario Cephesi arasında tartışmalı bir bölge olarak biliniyor. Fas, Batı Sahra’nın kendi toprağı olduğunu savunurken, Cezayir destekli Polisario Cephesi ise bağımsız bir Sahra Cumhuriyeti kurulmasını talep ediyor.
MINURSO, 1991 yılında taraflar arasında ateşkesi denetlemek ve Batı Sahra’nın statüsüne ilişkin referandum düzenlemek amacıyla kurulmuştu. Ancak referandum süreci yıllardır tıkanmış durumda. Son BM raporuna göre MINURSO’nun 155 askeri personeli bulunuyordu ve yıllık maliyeti 62 milyon dolar civarındaydı.
Polisario Cephesi’nin görevin sona ermesine ilişkin resmi bir açıklama yapmadığı bildirildi. Ancak uzmanlar, bölgede herhangi bir çatışmanın yeniden başlaması halinde Cezayir’in de sürece dahil olabileceğine dikkat çekiyor. Fas ise BM personeli ve ekipmanının önümüzdeki günlerde bölgeden ayrılmasını bekliyor.
Batı Sahra’nın zengin fosfat ve mineral kaynakları ile Atlantik kıyısındaki stratejik konumu, bölgenin önemini artırıyor. BM’nin bölgedeki varlığının sona ermesi, uluslararası toplumun Batı Sahra sorununa yaklaşımında yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.
Neden önemli?
MINURSO’nun görev süresinin sona ermesiyle birlikte, Batı Sahra’da 1991’den bu yana süren BM gözetimindeki ateşkesin geleceği belirsizleşti. Fas yönetimi, BM Güvenlik Konseyi’nin konuyu gündeminden çıkarması gerektiğini savunurken, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise bölgede güvenlik risklerinin arttığını açıkça dile getirdi. Bu gelişme, bölgedeki güç dengelerini ve uluslararası müdahaleyi doğrudan etkiliyor.
Rusya’nın ABD destekli karar tasarısını veto etmesi ve karşılıklı vetolar, Batı Sahra meselesinin sadece bölgesel değil, aynı zamanda küresel güçler arasında da tartışmalı bir başlık olduğunu gösteriyor. Fas’ın Batı Sahra üzerindeki egemenlik iddiası güçlenirken, Polisario Cephesi’nin ve Cezayir’in nasıl bir tutum alacağı merak konusu olmaya devam ediyor. Bölgedeki doğal kaynakların ve stratejik konumun, uluslararası ilginin sürmesinde belirleyici rol oynadığı belirtiliyor.
Önümüzdeki günlerde MINURSO’nun tamamen çekilmesiyle Batı Sahra’da olası yeni gelişmelerin yaşanması bekleniyor. BM’nin bölgeden ayrılması, taraflar arasındaki müzakerelerin geleceği ve olası güvenlik riskleri açısından yakından takip edilecek.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.
