ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonlarını sınırlandırmayı amaçlayan tasarıyı reddetti. Oylamada üç Cumhuriyetçi senatör Demokratlarla birlikte tasarı lehine oy kullansa da, öneri 51’e karşı 48 oyla kabul edilmedi. Tasarı, ABD’nin İran’daki askeri faaliyetlerini sonlandırmasını veya Kongre onayı olmadan sürdürmemesini öngörüyordu.
Reuters ve Washington Post’un aktardığına göre, Demokrat Senatör John Fetterman (Pensilvanya) tasarıya karşı oy kullanan tek Demokrat oldu. Connecticut Senatörü Chris Murphy ise sağlık sorunları nedeniyle oylamaya katılamadı. Tasarının etkisi sembolik olarak değerlendirilse de, son seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’nin yaşadığı kayıpların ardından Senato’daki ilk önemli sınav olarak öne çıktı.
Tasarının Eylül ayında Temsilciler Meclisi’nden geçtiği ve yedi Cumhuriyetçi üyenin de destek verdiği biliniyor. Ancak bu desteğe rağmen, Meclis’te tasarıyı destekleyen Cumhuriyetçilerden beşi bu ay yapılan seçimlerde yeniden aday olmuş, dördü seçimi kaybetmişti.
Montana Cumhuriyetçi Senatörü Tim Sheehy, Senato’da yaptığı konuşmada İran’ın ABD için ciddi bir tehdit oluşturduğunu savunarak, “İran bir tercih savaşı değil, bir zorunluluk savaşıdır” ifadelerini kullandı. Cumhuriyetçiler genel olarak Başkan Trump’ın İran’a yönelik askeri adımlarına destek vermeye devam etti.
Demokrat Senatör Tammy Baldwin ise oylama öncesi yaptığı açıklamada, “Seçmenlerin mesajını dikkate almalı ve bu savaşı sona erdirmek için harekete geçmeliyiz” dedi. Demokratlar, Ocak ayında Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu yeniden elde ettiklerinde savaşı sonlandırmak için yasal adımlar atacaklarını belirtiyor.
Başkan Trump, seçimlerin ardından yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’a karşı askeri müdahalesinin “kaçınılmaz” olduğunu savundu. Başkan Yardımcısı JD Vance ise seçim sonuçlarının ana nedeninin İran savaşı olduğunu sosyal medya üzerinden dile getirdi.
Senatoda yapılan son oylama, 119. Kongre döneminde İran savaşına ilişkin yapılan muhtemelen son oylama olarak değerlendiriliyor. Bazı Demokratlar, yıl sonu bütçe tasarısında savaşa ayrılan fonların kesilmesi yönünde yeni girişimlerde bulunmayı planlıyor.
Beyaz Saray, daha önce benzer bir savaş yetkisi kısıtlama tasarısının anayasaya aykırı olduğunu savunmuş ve uygulamaya karşı çıkmıştı. 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı, Kongre’nin başkana askeri operasyonları durdurma yetkisi verdiğini belirtse de, bugüne kadar hiçbir yönetim bu yetkinin uygulanabilirliğini kabul etmedi.
Neden önemli?
Senato’nun bu kararı, ABD’nin İran’la devam eden askeri çatışmalarında yürütmenin elini güçlendirirken, kamuoyunda ve Kongre’de artan savaş karşıtı tepkilere rağmen Başkan Trump’ın politikasına destek anlamına geliyor. Özellikle son ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıplarda İran savaşı önemli bir etken olarak öne çıkmıştı; Başkan Yardımcısı JD Vance ve Senatör Baldwin’in açıklamaları bu tepkinin boyutunu gösteriyor.
Demokratların Ocak ayında Kongre’nin kontrolünü yeniden ele geçirecek olması, ABD’nin İran politikasında yeni bir dönemin başlayabileceğini işaret ediyor. Senatodaki bu son oylama, yürütme ve yasama organları arasında yetki çatışmasının derinleşebileceğine dair önemli bir gösterge. Ayrıca, yıl sonu bütçe görüşmelerinde savaş fonlarının kesilmesi ihtimali, ABD’nin İran’daki askeri varlığının geleceği açısından belirleyici olabilir.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.
































