Gine-Bissau’da yeni doğan bebekler üzerinde yürütülmesi planlanan ve ABD tarafından desteklenen tartışmalı hepatit B aşısı denemesi, gelen tepkiler üzerine durduruldu. Denemenin baş araştırmacısı Frederik Schaltz-Buchholzer, çalışmanın gerekli hükümet onayının alınamaması nedeniyle ilerlemeyeceğini açıkladı.
Yaklaşık 14.000 bebeğin rastgele iki gruba ayrılarak bir kısmına doğumda hepatit B aşısı yapılmasını, diğer kısmına ise altı hafta boyunca aşı uygulanmamasını öngören çalışma, uluslararası düzeyde ciddi etik tartışmalara yol açmıştı. Özellikle, aşıdan mahrum bırakılan bebeklerin hepatit B’ye karşı yüksek risk altında olacağı endişeleri gündeme gelmişti.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC), bu deneme için 1,6 milyon dolar bütçe ayırdığı bildirildi. Ancak, Gine-Bissau hükümetinin projeye onay vermemesi ve sağlık profesyonellerinin itirazları nedeniyle deneme askıya alındı. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) de denemeye ilişkin teknik inceleme başlattığı belirtildi.
Yerel kaynaklara göre, Gine-Bissau adli polisinin araştırmacıların ofislerine baskın düzenleyerek aşı dozlarına el koyması, çalışmanın fiilen durdurulduğunu gösteriyor. Olay, ülkede ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu.
Denemenin destekçileri arasında ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr.’ın da yer alması, projeye yönelik şüpheleri artırdı. Kennedy’nin aşı politikalarına ilişkin geçmişteki tartışmalı açıklamaları, bu denemeye olan güveni daha da zedeledi.
Hepatit B, özellikle Afrika’nın bazı bölgelerinde yaygın görülen ve ciddi karaciğer hastalıklarına yol açabilen bir virüs olarak biliniyor. DSÖ, doğumda yapılan hepatit B aşısının, hastalığın bulaşmasını önlemede kritik rol oynadığını vurguluyor.
Uzmanlar, etik kurallar gereği aşıdan mahrum bırakılan bir kontrol grubunun oluşturulmasının riskli ve tartışmalı olduğunu belirtiyor. Gine-Bissau hükümeti ise denemenin ülkede kesinlikle yürütülmeyeceğini açıkladı.
Şu anda, ABD’li yetkililerin ve araştırmacıların projeyi başka bir ülkede sürdürüp sürdürmeyeceği ya da DSÖ’nün teknik incelemesinin nasıl sonuçlanacağı belirsizliğini koruyor.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.
