Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesini görüşmek üzere nadir bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Reuters ve BBC’nin aktardığına göre, bu temas Batı Avrupa liderlerinin Kremlin ile doğrudan iletişimden büyük ölçüde kaçındığı bir dönemde dikkat çekici bir diplomatik adım olarak öne çıktı.
Görüşmenin ardından yapılan ortak açıklamada, Stubb ve Støre, Rusya ile komşu ülkeler olarak savaşın kendi güvenlikleri üzerindeki doğrudan etkisine vurgu yaptı. Liderler, Ukrayna’ya olan desteklerini yineleyerek, bölgede barış ve istikrarın sağlanması için çatışmanın sona erdirilmesinin önemine dikkat çekti.
Norveç Başbakanı Støre, “Savaşın insanî ve maddi maliyeti çok büyük. Bu acı ve yıkım nesiller boyunca etkisini sürdürecek” ifadelerini kullandı. Liderler, doğrudan görüşmenin, savaşın sona erdirilmesi için diplomatik sürece katkı sağlamayı amaçladığını belirtti.
Finlandiya ve Norveç liderleri, bu görüşmenin Avrupa genelini temsil etmediğini, kendi inisiyatifleriyle gerçekleştiğini vurguladı. Görüşmenin yaklaşık 90 dakika sürdüğü bildirildi. Yetkililer, Putin ile yapılan görüşmenin ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de telefonla görüştüklerini açıkladı.
Kremlin cephesinden yapılan açıklamada ise, “Adil ve uzun vadeli bir barış, yalnızca Rusya Federasyonu’nun meşru çıkarlarının tam ve koşulsuz olarak dikkate alınmasıyla mümkündür” ifadelerine yer verildi. Putin, savaşın uzamasından Avrupa Birliği ve NATO’nun “çatışmacı” politikalarını sorumlu tuttu.
Reuters’ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya lehine pozisyon değiştirmesi ve ABD-Ukrayna ilişkilerinin son 18 ayın en düşük seviyesine inmesi, Avrupa’daki diplomatik dengeleri etkileyen gelişmeler arasında yer alıyor. Bu nedenle, Finlandiya ve Norveç’in doğrudan Putin ile temas kurması, diplomasi alanında yeni bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
BBC’ye göre, liderlerin amacı, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sona erdirmek için gelecekteki müzakerelere zemin hazırlamak ve doğrudan mesaj iletmekti. Görüşmenin ardından, taraflar arasında somut bir ilerleme sağlanıp sağlanmadığına dair net bir bilgi paylaşılmadı.
Öte yandan, gelecek ay Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de Rus, Ukraynalı ve ABD’li yetkililer arasında planlanan barış görüşmeleri gündemde yer alıyor. Bu görüşmelerin, savaşın diplomatik çözümü açısından yeni bir aşama oluşturabileceği belirtiliyor.
Neden önemli?
Norveç ve Finlandiya liderlerinin Putin ile doğrudan temas kurması, Batı Avrupa ülkelerinin uzun süredir izlediği “Kremlin ile temas kurmama” politikasında bir kırılma anlamına geliyor. Özellikle Finlandiya ve Norveç’in Rusya ile sınır komşusu olmaları, güvenlik kaygılarını daha da ön plana çıkarıyor. Stubb ve Støre’nin bu adımı, bölgesel güvenlik dengeleri açısından yeni bir diplomatik kapı aralıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’ya desteği azaltan ve Rusya’ya yakınlaşan tutumu, Avrupa’daki liderleri kendi inisiyatifleriyle diplomatik girişimlerde bulunmaya itiyor. Reuters’a göre, bu gelişme, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’daki savaşa ilişkin daha aktif ve bağımsız bir rol üstlenmeye başladığını gösteriyor.
Önümüzdeki haftalarda Abu Dabi’de yapılması planlanan barış görüşmeleri, Norveç ve Finlandiya’nın girişimiyle oluşan yeni diplomatik hareketliliğin devamı niteliğinde. Taraflar arasında doğrudan temasların artması, savaşın geleceği ve Avrupa’nın güvenlik mimarisi üzerinde belirleyici etki yaratabilir.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.
