ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in gelecek hafta Çin’in Şıncın kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında tarihi bir üçlü toplantı gerçekleştireceği Beyaz Saray tarafından doğrulandı. Liderlerin bir araya gelmesi, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda yeni bir sürecin başlangıcı olarak görülüyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, ABD Başkanı Trump’ın Şıncın’daki temaslarını, Çin ve Rusya liderleriyle yapılacak üçlü görüşmeyle tamamlayacağını açıkladı. Wales, “Başkan, dünyanın en büyük nükleer güçlerinin liderleriyle nükleer silahların azaltılması konusunu masaya yatıracak. Başkan Trump, nükleer silahların yayılmasının son derece tehlikeli olduğuna inanıyor” dedi.
Yetkililer, üçlü görüşmeden somut bir anlaşma çıkmasının beklenmediğini, ancak bu buluşmanın liderler düzeyinde ilk doğrudan temas olması nedeniyle sembolik önem taşıdığını vurguladı. ABD’li üst düzey bir yetkili, “Bu görüşmeyi bir başlangıç noktası olarak görmek gerekir. Liderler düzeyinde ilk kez bu konu masaya yatırılacak” ifadelerini kullandı.
APEC zirvesi, 21 ülkenin katılımıyla Çin’in teknoloji merkezi olarak bilinen Şıncın’da düzenleniyor. Trump, zirve kapsamında ayrıca Çin Devlet Başkanı Şi ile ikili bir görüşme de yapacak. Bu, Trump’ın 2025’te yeniden başkan olmasından bu yana Şi ile dördüncü buluşması olacak.
Görüşmelerde nükleer silahsızlanmanın yanı sıra İran’daki savaş ve Kuzey Kore’nin nükleer programının da gündeme gelmesi bekleniyor. ABD’li yetkililer, Ukrayna’daki savaşın ise bu üçlü toplantının ana gündem maddesi olmayacağını belirtti.
ABD ile Rusya arasında son nükleer silah anlaşmasının şubat ayında sona ermesinin ardından, Çin’in de nükleer cephaneliğini hızla artırması uluslararası endişeleri artırmıştı. ABD yönetimi, Çin’in bu süreçte “küresel sorumluluk üstlenmesi” gerektiğini vurguluyor.
Analistler, üçlü zirvenin APEC toplantısının önüne geçebilecek kadar dikkat çekici olduğunu ve nükleer silahların azaltılması konusunda yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğini belirtiyor. Ancak görüşmelerin, mevcut farklılıklar nedeniyle kısa vadede somut bir uzlaşmayla sonuçlanması beklenmiyor.
Trump yönetimi, Çin’in nükleer silahsızlanma konusunda daha aktif rol üstlenmesini isterken, Rusya ile ABD arasındaki mevcut gerilimler de sürecin zorluğunu artırıyor. Çin ise bugüne kadar nükleer silahların azaltılması konusunda ABD ve Rusya ile aynı masada yer almaktan kaçınmıştı.
Neden önemli?
Bu üçlü zirve, dünyanın en büyük nükleer güçlerinin liderlerini ilk kez aynı masada buluşturması açısından tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor. Beyaz Saray’ın açıklamasına göre, nükleer silahların yayılması konusundaki endişeler, küresel güvenlik açısından kritik bir dönemece işaret ediyor.
ABD, Rusya ve Çin’in nükleer cephaneliklerinin büyüklüğü göz önüne alındığında, bu tür bir liderler buluşması, gelecekteki silahsızlanma müzakereleri için önemli bir zemin oluşturabilir. Özellikle Çin’in son dönemde nükleer kapasitesini artırması ve ABD-Rusya arasındaki son anlaşmanın sona ermesi, bu görüşmenin zamanlamasını daha da kritik hale getiriyor.
APEC zirvesinin ev sahibi olan Çin’in, uluslararası arenada daha etkin ve sorumlu bir aktör olarak öne çıkma isteği de bu toplantıya ayrı bir anlam katıyor. Uzmanlar, görüşmenin kısa vadede sonuç getirmese de, nükleer silahsızlanma ve bölgesel krizler konusunda yeni bir diyaloğun kapısını aralayabileceğine dikkat çekiyor.
Haberdeki görsel, olayın gerçek sahnesinden esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulmuş temsilî bir illüstrasyondur.
